| |
"Het
schaatsrijdersland bij uitnemendheid"
125
jaar “De Friesche IJsbond”
|
 |
125
Jaar geleden werd in ons land de eerste toeristische
schaatsbond opgericht. Die Friesche
IJsbond vierde op zaterdag 12 november jl. in Sneek
zijn jubileumfeest.
Bij die gelegenheid kreeg erelid
jhr. Gustaaf Witsen Elias het eerste exemplaar aangeboden
van een zeer opvallend jubileumboek. |
Die
uitgave trekt niet alleen de aandacht door de uiterlijke
verschijningsvorm (fraai omslag; hardcover, fullcolour;
liefst 296 pagina's dik), maar vooral door de boeiende
en gevari-eerde inhoud. Twee auteurs, die eerder
naam maakten met gedocumenteerde schaatsboeken, schreven
in opdracht van de jubilaris "Het schaatsrijdersland
bij uitnemendheid".
|
 |
| In
het eerste deel van het boek beschrijft Hedman Bijlsma
uit Drachten de aanleiding tot én de eigenlijke
oprichting van de Friesche IJsbond in 1886. Een bond
die in de eerste decennia van zijn bestaan vooral in
de bres sprong als belangenbehartiger van alle ijsgebruikers.
Let wel: we hebben het dan over een tijd waarin de
ijswegen nog van kardinaal belang waren om goederen
te vervoeren of bijna de enige mogelijkheid om per
schaats op familiebezoek te gaan. Van meet af aan bond
de nieuwbakken organisatie de strijd aan tegen machtige
vijanden: de afstroming van het overtollige boezemwater
die ijsvorming belemmerde én het groeiend aantal
stoomboten dat ijswegen meedogenloos vernielde. Later
evolueerde die Friesche IJsbond tot een soort ANWB
voor ijsminnend Friesland met de uitgifte van ijswegenkaarten,
het ter beschikking stellen van ijsgidsen voor bezoekers
van deze provincie, het plaatsen van wegwijzers op
het ijs en bijvoorbeeld ook het verstrekken van reddings-
en hulpmiddelen. |
 |
In
afzonderlijke hoofdstukken komen interessante thema's
aan de orde. |
| We
noemen bijvoorbeeld de ijsherbergen in de negentiende
en het begin van de twintigste eeuw; de talrijke incidenten
met woedende stenengooiers die hun ijsvloer verdedigden;
de Friesche IJsbond als organisator van de eerste officiële
Elfstedentocht in 1909; de traditie van de baanvegers
en de latere opkomst van het mechanisch vegen; de gevaren
van het ijs met een beschrijving van diverse spraakmakende
ijsongelukken in deze provincie en de opkomst van de
eerste toertochten, zoals de Sterrit naar Akkrum en
de Elfmerentocht. |
 |
Met
het noemen van die laatste tocht zijn we al aangeland
in de tijd van de ijswegencentrales.
In Wolvega
begon de victorie met de oprichting in 1939 van
de eerste ijswegencentrale. Nadien ontwikkelde de Friesche
IJsbond zich tot de overkoepelingsorganisatie voor
alle (nu 22) ijswegencentrales. Dat zijn de werkeenheden
die met hun honderden vrijwilligers de banen
erdoor brengen, wakken afzetten, routes aangeven
en toertochten organiseren. |
 |
In
het tweede deel van het boek inven-tariseert en beschrijft
Wiebe Blauw (nu woonachtig in Steenwijk, maar net als
de eerste auteur geboren Smallingerlander) nagenoeg
alle toertochten die sinds 1938 via de ijswegencentrales
onder auspiciën van de Friesche IJsbond zijn verreden. |
| "Het
schaatsrijdersland bij uitnemendheid" is zeer
rijk geïllustreerd met veel uniek fotomateriaal
, maar ook met prachtige documenten, kaarten, krantenknipsels
en ga zo maar door. De auteurs fotografeerden ook honderden
herinneringsmedailles van de toertochten, diverse stempelkaarten,
vaantjes en wat dies meer zij. |
| Tot
slot wordt in het boek ook aandacht geschonken aan
de eveneens jubilerende Stichting Museum Fryske Winter.
Deze 25 jaar oude organisatie, die zich bezig houdt
met "verzame-len, tonen en bewaren", manifesteert
zich vooral via de fraaie IJszaal in het Fries Scheepvaart
Museum. In dat museum in Sneek is sinds vorige week
(tot en met 29 januari 2012) een boeiende tentoonstelling
uitgestald onder de titel IJsbelangen: 125 jaar De
Friesche IJsbond. |
| Het
boek "Het schaatsrijdersland
bij uitnemendheid" (ISBN
978-90-8842-086-3) is vanaf heden verkrijgbaar bij
het Fries Scheepvaart Museum in Sneek
en bij de plaatselijke boekhandel. |
| |
|
|
|
